भाग पाच, असा. क्रमांक १, सन २०२६ चे विधानसभा विधेयक क्रमांक १ महाराष्ट्र नगरपरिषदा, नगर पंचायती व औद्यौगिक नगरी अधिनियम, १९६५ यात आणखी सुधारणा करण्यासाठी विधेयक. मंगळवार, २४ फेब्रुवारी २०२६.

RNI No. MAHBIL /2009/35530 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग पाचे �षष १२, अ�क १] मां�गळ�ारा, फेेब्रुु�ाराी २४, २०२६/फेाल्गुन ५, शाके १९४७ [पष्ृठी े4, विकंमांती : रुपय े२६.०० असाधााराण क्रमांा�क १ प्रााविधाकृती प्राकाशान मांहाारााष्ट्र वि�धाानसभाेती � मांहाारााष्ट्र वि�धाानपरिराषदाेती सादारा केलेेलेी वि�धाेयके.

मांहाारााष्ट्र वि�धाानमां�डळ सविचे�ालेय मंहीारााष्ट्र वि�धाानसभाेते विदोनांक २४ फेेब्रुु�ाराी, २०२६ राोजी पुुरा:�िाविपुते कराण्याते आलूेलूे खीालूीलू वि�धाेयक मंहीारााष्ट्र वि�धाानसभाा विनयमं ११६ अन्�ये प्रविसद्ध कराण्याते येते आहीे :— L. A. BILL No. I OF 2026.

A BILL FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA MUNICIPAL COUNCILS, NAGAR PANCHAYATS AND INDUSTRIAL TOWNSHIPS ACT, 1965. सन २०२६ चेे वि�धाानसभाा वि�धाेयक क्रमांा�क १. मांहाारााष्ट्र नगरापरिराषदाा, नगरा प�चेायतीी � औद्योोविगक नगराी अविधाविनयमां, १९६५ याती आणखीी सुधााराणा कराण्यासाठीी वि�धाेयक.

ज्याअर्थीी, रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या दोोन्हीी सभाागृृहीांचेे अविधा�ेशन चेालूू नव्हीतेे ; १९६५ चेा मंहीा. आविण ज्याअर्थीी, याते यापुुढेे विदोलूेल्या प्रयोजनांकरिरातेा, मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � ४०.

औद्योोविगृक नगृराी अविधाविनयमं, १९६५ याते आणखीी सधाु ाराणा कराण्यासाठीी मंहीारााष्ट्राच्या रााज्यपुालूानं ी तेात्काळा कायय�ाहीी कराणे जीमंुळाे आ�श्यक व्हीा�े अशी पुरिरास्थि�ितेी अस्थि�तेत्�ाते असल्याबद्दलू त्यांचेी खीात्रीी पुटलूी २०२५ चेा मंहीा. हीोतेी; आविण, म्हीणून, त्यांनी विदोनांक २६ विडसंबरा २०२५ राोजी मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � अध्या. १३.

औद्योोविगृक नगृराी (वितेसराी सुधााराणा) अध्यादोेश, २०२५, हीा प्रख्याविपुते केलूा हीोतेा; भाागृ पुाचे-१-१2 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग पाचे, फेेब्रुु�ाराी २४, २०२६/फेाल्गुन ५, शाके १९४७ आविण ज्याअर्थीी, उक्ते अध्यादोेशाचेे रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या अविधाविनयमंाते रुपुांतेरा कराणे इष्ट आहीे;

त्याअर्थीी, भाारातेीय गृणरााज्याच्या सत्याहीत्तरााव्या �षी, याद्वााराे, पुुढेीलू अविधाविनयमं कराण्याते येते आहीे:— संविक्ष प्‍ ते ना� � १. (१) या अविधाविनयमंास, मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � औद्योोविगृक नगृराी (सुधााराणा) प्रारांभा.

अविधाविनयमं, २०२६, असे म्हीणा�े. (२) तेो, विदोनांक २६ विडसंबरा २०२५ राोजी अंमंलूाते आलूा असल्याचेे मंानण्याते येईलू. सन १९६५ चेा २. मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � औद्योोविगृक नगृराी अविधाविनयमं, १९६५ (याते यापुुढेे १९६५ चेा मंहीारााष्ट्र मंहीा. ४०.

ज्याचेा विनदोेश “मंुख्य अविधाविनयमं” असा केलूा आहीे) याच्या कलूमं ५१अ-१अ मंधाीलू, पुोट-कलूमं (३) अविधाविनयमं क्रमंांक ४० याच्या कलूमं नंतेरा, पुुढेीलू पुोट-कलूमं समंावि�ष्ट कराण्याते येईलू :— ५१अ-१अ चेी सुधााराणा. “(३अ) (एक) जरा कोणतेीहीी व्यक्तेी, अध्यक्ष म्हीणनू � पुरिराषदो सदो�य म्हीणनू विन�डनू आलूी तेरा, वितेलूा, एकाचे �ेळाी, दोोन्हीी पुदोे धााराण करातेा येतेीलू.

(दोोन) एकाचे �ेळाी अध्यक्षाचेे � पुरिराषदो सदो�याचेे पुदो धााराण कराणाऱ्या व्यक्तेीस, एकतेरा, अध्यक्ष म्हीणून विकं�ा पुरिराषदो सदो�य म्हीणून के�ळा एकचे मंते दोेतेा येईलू: पुरांतेु, समंसमंान मंतेे पुडल्यास, अध्यक्षास विनणाययक मंते दोेतेा येईलू.”.

सन १९६५ चेा ३. मंुख्य अविधाविनयमंाच्या कलूमं ३४१ब-१अ मंधाीलू, पुोट-कलूमं (३) नंतेरा, पुुढेीलू पुोट-कलूमं मंहीारााष्ट्र समंावि�ष्ट कराण्याते येईलू :— अविधाविनयमं क्रमंांक ४० याच्या कलूमं “(३अ) (एक) जरा कोणतेीहीी व्यक्तेी, अध्यक्ष म्हीणून � पुंचेायते सदो�य म्हीणून विन�डून ३४१ब-१अ चेी सुधााराणा. आलूी तेरा, वितेलूा, एकाचे �ेळाी, दोोन्हीी पुदोे धााराण करातेा येतेीलू.

(दोोन) एकाचे �ेळाी अध्यक्षाचेे � पुंचेायते सदो�याचेे पुदो धााराण कराणाऱ्या व्यक्तेीस, एकतेरा, अध्यक्ष म्हीणून विकं�ा पुंचेायते सदो�य म्हीणून के�ळा एकचे मंते दोेतेा येईलू: पुरांतेु, समंसमंान मंतेे पुडल्यास, अध्यक्षास विनणाययक मंते दोेतेा येईलू.”.मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग पाचे, फेेब्रुु�ाराी २४, २०२६/फेाल्गुन ५, शाके १९४७ 3 २०२५ ४. (१) मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � औद्योोगृीक नगृराी (वितेसराी सुधााराणा) अध्यादोेश, सन २०२५ चेा चेा मंहीा. मंहीारााष्ट्र अध्यादोेश २०२५, हीा, याद्वााराे, विनराविसते कराण्याते येते आहीे.

अध्या १३. क्रमंांक १३ याचेे विनरासन � (२) अशा प्रकाराे विनरासन झाालूे असलूे तेराी, उक्ते अध्यादोेशाद्वााराे सुधााराणा कराण्याते आलूेल्या मंुख्य व्या�ृत्ती. अविधाविनयमंाच्या संबंविधाते तेरातेुदोंन्�ये कराण्याते आलूेलूी कोणतेीहीी कृतेी विकं�ा कोणतेीहीी कायय�ाहीी (काढेण्याते आलूेलूी कोणतेीहीी अविधासूचेना विकं�ा विदोलूेलूा आदोशे यांसही) हीी, या अविधाविनयमंान्�य ेसधाु ाराणा कराण्याते आलूल्े या मंख्ु य अविधाविनयमंाच्या संबंविधाते तेरातेुदोंन्�य ेकराण्याते आलूेलूी कोणतेीहीी कृतेी, कायय�ाहीी विकं�ा, यिास्थि�िविते, काढेण्याते आलूेलूी अविधासूचेना विकं�ा विदोलूेलूा आदोेश असल्याचेे मंानण्याते येईलू.4 मांहाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र असाधााराण भााग पाचे, फेेब्रुु�ाराी २४, २०२६/फेाल्गुन ५, शाके १९४७ उद्देेशा � काराणे या�चेे विन�ेदान मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � औद्योोविगृक नगृराी अविधाविनयमं, १९६५ (१९६५ चेा मंहीा. ४०) याचेी कलूमं े५१अ-१अ � ३४१ब-१अ यामंं ध्य,े अनक्रु मं,े नगृरा पुरिराषदोांच्या � नगृरा पुंचेायतेंच्या अध्यक्षांच्या िेट विन�डणुकीचेी तेरातेूदो केलूी आहीे.

२. नगृरा पुरिराषदोेचेे � नगृरा पुंचेायतेंचेे सदो�य म्हीणून विन�डून येण्यास पुात्री असणाराी व्यक्तेी, वितेचेा अध्यक्ष म्हीणून विन�डून येण्यास दोेखीीलू पुात्री असतेे. म्हीणून, एखीाद्योा व्यक्तेीस, एकाचे �ेळाी अध्यक्ष म्हीणून � सदो�य म्हीणून दोेखीीलू विन�डणुका लूढेवि�तेा येतेीलू आविण दोोन्हीी पुदोां�रा दोेखीीलू विन�डून येतेा येईलू. अशा दोोन्हीी पुदोां�रा विन�डून आलूेल्या व्यक्तेीस, दोोन्हीी पुदोांसाठीी जनादोेश विमंळाालूेलूा असतेो. अध्यक्ष म्हीणून अप्रत्यक्षपुणे विन�डून आलूेलूी व्यक्तेी, सदो�य म्हीणून दोेखीीलू रााहीतेे आविण एकाचे �ेळाी, अध्यक्ष � सदो�य म्हीणून दोेखीीलू कामं करातेे.

म्हीणून, िेट विन�डून आलूेल्या अध्यक्षास, सदो�य म्हीणून रााहीणे दोेखीीलू शक्य व्हीा�े असे शासनास इष्ट �ाटलूे. म्हीणून, िेट अध्यक्ष म्हीणून � सदो�य म्हीणून विन�डून आलूेल्या व्यक्तेीस, एकाचे �ेळाी, दोोन्हीी पुदोे धााराण करातेा या�ीते अशी �पुष्ट तेरातेूदो कराण्यासाठीी उक्ते अविधाविनयमंाचेी कलूमंे ५१अ-१अ � ३४१ब- १अ यांमंध्ये सुधााराणा कराण्याचेे प्र�तेावि�ते केलूे हीोतेे. अशा व्यक्तेीस, एकतेरा अध्यक्ष म्हीणून विकं�ा सदो�य म्हीणून के�ळा एकचे मंते दोेतेा येईलू आविण समंसमंान मंतेे पुडल्यास, अध्यक्षास विनणाययक मंते दोेतेा येईलू अशी तेरातेूदो कराण्याचेे दोेखीीलू प्र�तेावि�ते केलूे हीोतेे.

३. रााज्य वि�धाानमंडं ळााच्या दोोन्हीी सभाागृहीृ ाचें ेअविधा�शे न चेालू ूनव्हीते ेआविण उपुराोक्ते प्रयोजनासं ाठीी, मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � औद्योोविगृक नगृराी अविधाविनयमं, १९६५ याते आणखीी सुधााराणा कराण्याकरिरातेा, मंहीारााष्ट्राच्या रााज्यपुालूांनी तेात्काळा कायय�ाहीी कराणे जीमंुळाे आ�श्यक व्हीा�े अशी पुरिरास्थि�ितेी अस्थि�तेत्�ाते असल्याबद्दलू त्यांचेी खीात्रीी पुटलूी हीोतेी, आविण, म्हीणून, त्यांनी विदोनांक २६ विडसंबरा २०२५ राोजी मंहीारााष्ट्र नगृरापुरिराषदोा, नगृरा पुंचेायतेी � औद्योोविगृक नगृराी (वितेसराी सुधााराणा) अध्यादोेश, २०२५ (२०२५ चेा मंहीा. अध्या. १३) हीा प्रख्याविपुते केलूा हीोतेा.

४. उक्ते अध्यादोेशाचेे रााज्य वि�धाानमंंडळााच्या अविधाविनयमंाते रुपुांतेरा कराणे हीा, या वि�धाेयकाचेा हीेतेू आहीे. मंुंबई, एकनार्थी विशा�दाे, विदोनांक १० फेेब्रुु�ाराी, २०२६. उपु मंुख्यमंंत्रीी (नगृरावि�कास).

वि�धाान भा�न; विजतींन्द्र भाोळे, मंुंबई, सविचे�-१, विदोनांक २४ फेेब्रुु�ाराी, २०२६. मंहीारााष्ट्र वि�धाानसभाा.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.